Opracował Władysław Bujwid





Kierunki i cele działania lewicy

- uzasadnienia oraz propozycje

Spis treści

Polityka społeczna i gospodarcza lewicy *

Procesy społeczno – gospodarcze. *

Wytwarzanie dóbr *

Przekazywanie pracy i dóbr *

Prawo do zysku *

Podział dochodów na wspieranie rozwoju i świadczenia *

Lewicowa sprawiedliwość społeczna *

Lewicowe zasady sprawiedliwości społecznej *

Świadczenia społeczne *

W czyim interesie powinna działać lewica *

Oczekiwania wyborców *

Wyciąg z komunikatu z badań CBOS *

Kierunki i cele działania lewicy *

Celem lewicy powinna być: *

Program lewicy powinien objąć: *

Jak działać skutecznie? *

Rady Organizacji Lewicowych *

Rady Samorządowe Lewicy *

Wizerunek lewicy *

Bibliografia *

Załącznik *

Podatek od sumy dochodów osób fizycznych *




Polityka społeczna i gospodarcza lewicy

Dyskusja na temat polityki społecznej i gospodarczej lewicy powinna dać odpowiedź na trzy pytania:

  1. W czyim interesie powinna działać lewica? (Patrz str. 11)
  2. Jakie powinny być kierunki i cele działania lewicy? (Patrz str. 13)
  3. Jak działać skutecznie? (Patrz str. 15)

Procesy społeczno – gospodarcze.

Polityka lewicy powinna uwzględniać podstawowe procesy społeczno – gospodarcze.

W krajach o rozwiniętej gospodarce głównym źródłem zaspokojenia potrzeb ludzi - konsumentówdobra wytworzone w organizacjach, przez innych ludzi – pracowników.

Pracownicy wytwarzają dobra, które zaspokajają potrzeby społeczne, tworzą dochód narodowy i wpływają na stopę życiową społeczeństwa. W procesie pracy wykorzystują infrastrukturę należącą do właścicieli, która kształtuje zdolność organizacji do wytwarzania dóbr.

Procesy te można przedstawić schematycznie:

Według Normy międzynarodowej ISO 9000 Systemy zarządzania jakością - Podstawy i terminologia, uznanej i stosowanej przez większość znaczących organizacji w rozwiniętych krajach, definicje organizacji i infrastruktury brzmią następująco:

W skrajnym przypadku, organizację wytwarzającą dobra przeznaczone do przekazania może tworzyć jeden człowiek, będący jednocześnie pracownikiem i właścicielem infrastruktury. Np. rzemieślnik, rolnik.

Organizacja gospodarcza, według polskiego Kodeksu cywilnego, jest określona, jako przedsiębiorstwo i zdefiniowana następująco:

art. 551

Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.

W tym opracowaniu stosuję określenie organizacja, według Normy międzynarodowej ISO 9000.

Wytwarzanie dóbr

Wyniki działania organizacji, w tym wytwarzane dobra i osiągany przez nią zysk, tworzą:

  • Praca żywa wykonywana przez pracowników organizacji, w tym kierownictwo.
  • Praca uprzedmiotowiona w infrastrukturze, która należy do jej właścicieli i jest wykorzystywana w organizacji.
  • Praca uprzedmiotowiona w infrastrukturze otaczającej organizację, wykorzystywanej przez organizację, którą zapewnia państwo lub samorząd.

Stąd wniosek, że:

Twórcami wyników działania organizacji, a w tym, wytwarzanych dóbr i osiąganego przez nią zysku, są:

  • pracownicy,
  • właściciele infrastruktury,
  • państwo lub samorząd.

Najwyższe kierownictwa organizacji mają bardzo duży wpływ na osiągane wyniki oraz na doskonalenie i rozwój organizacji.

Są to pracownicy, zarządzający organizacją na mocy prawa i umów, którzy podejmują wiążące decyzje w imieniu organizacji.

Według Normy międzynarodowej ISO 9000, definicja najwyższego kierownictwa brzmi następująco:

 

Od ich kwalifikacji, uczciwości i zaangażowania zależą efekty gospodarcze i społeczne osiągane przez organizacje, a zatem warunki w regionach i w kraju.

Tempo doskonalenia i rozwoju krajowych organizacji powinno być szybsze niż w krajach wysoko rozwiniętych, żebyśmy mogli zbliżać się do poziomu ich stopy życiowej.

W tym celu lewica powinna dążyć do powoływania najwyższych kierownictw w organizacjach na podstawie otwartych konkursów, których regulaminy powinny zapewnić wybór najlepszych kandydatów.

Wymagania do najwyższego kierownictwa organizacji są określone w Normie międzynarodowej ISO 9001, natomiast wytyczne do jego działania, w Normach międzynarodowych ISO 9000 i ISO 9004.

Obsadzanie przez partie rządzące stanowisk kierowniczych swoimi ludźmi”, bez względu na ich przydatność, w porównaniu z innymi kandydatami, powoduje:

  1. Obniżenie efektów działań organizacji, a za tym, stopy życiowej społeczeństwa. Żadna partia nie dysponuje najlepszą i wystarczającą kadrą do obsadzenia wszystkich stanowisk kierowniczych.
  2. Napływ do partii karierowiczów, którzy dążą do osiągnięcia korzyści osobistych a nie realizacji idei partii, z korzyścią dla wyborców.

W efekcie partia traci poparcie wyborców i szansę na rządzenie.

Regulaminy konkursów powinny wymagać, żeby najwyższe kierownictwa organizacji były zdolne i chciały zapewnić:

  • Ciągłe doskonalenie działania i wyników kierowanej organizacji.
  • Godne i bezpieczne warunki pracy pracowników.

  • Zachęcanie wszystkich pracowników organizacji do inicjowania i współdziałania w doskonaleniu: swoich kwalifikacji oraz organizacji i wytwarzanych przez nią dóbr, przez wyróżnianie i nagradzanie twórców udoskonaleń, którzy je inicjują i wdrażają.

Zaangażowanie do takich działań pracowników, w tym kierownictw organizacji, łatwiej będzie uzyskać, jeżeli będą oni mieli udział w zysku organizacji. Piszę o tym dalej, w punkcie dotyczącym prawa do zysku (str. 7).

Projekty regulaminów konkursów kandydatów na najwyższe kierownictwa powinny być opracowane lub opiniowane, przed ich akceptacją, przez organizacje naukowe i zawodowe specjalizujące się w zarządzaniu.

Regulaminy konkursów powinny być akceptowane przez przedstawicielstwa stron zainteresowanych działaniem organizacji:

  • Rady pracownicze, jako przedstawicielstwo pracowników,
  • Rady nadzorcze, jako przedstawicielstwo właścicieli infrastruktury
  • Władze samorządowe lub państwowe, jako przedstawicielstwo społeczeństwa.

Kwalifikacje i zaangażowanie najwyższego kierownictwa i pracowników są bardzo ważne, ale nie wystarczą do uzyskiwania coraz lepszych efektów ich działania.

Mądrość ludowa, zawarta w przysłowiach, powiada:

Żeby coś zrobić, trzeba umieć, chcieć i móc”.

Kierownictwo musi jeszcze móc dysponować środkami na rozwój i doskonalenie kwalifikacji oraz infrastruktury, w celu zwiększania wydajności i jakości pracy. Piszę o tym dalej, w punkcie dotyczącym podziału dochodów (str. 8).

  • Wzrost wydajności pracy pozwoli wytworzyć więcej dóbr przez tą samą ilość pracowników.
  • Wzrost jakości podwyższy stopień zaspokojenia potrzeb konsumentów przez wytwarzane dobra.

W konsekwencji nastąpi odczuwalny wzrost stopy życiowej społeczeństwa, który powinien być bardzo ważnym celem lewicy.

Przyszłość lewicy zależy od tego, w jakim stopniu potrafi ona rozpoznawać potrzeby i oczekiwania większości społeczeństwa oraz inicjować i organizować skuteczne, coraz lepsze ich spełnianie.

Tylko w ten sposób lewica może uzyskać większość w parlamencie lub w samorządach oraz wpływ na stanowione prawo i bieg wydarzeń w kraju.

Możliwości zrealizowania tego celu - wzrostu stopy życiowej społeczeństwa - będą zależały od:

  • jakości prawa,
  • jakości kadr kierowniczych,
  • kwalifikacji i zaangażowania pracowników,
  • jakości infrastruktury.

(Patrz Normy międzynarodowe rodziny ISO 9000)

W procesie rządzenia konieczne jest godzenie efektywności ze sprawiedliwością (Patrz Grzegorz W. Kołodko) .

Lewica powinna dążyć do:

  1. Ciągłego rozwijania oraz doskonalenia gospodarki, w celu zwiększania jej efektywności i coraz lepszego zaspokojenia potrzeb społecznych – ciągłego podwyższania stopy życiowej społeczeństwa. Stagnacja nie zadawala wyborców.
  2. Sprawiedliwego podziału dóbr. To znaczy, stosowania niżej opisanych sposobów przekazywania dóbr lub pracy, w takich zakresach, które większość społeczeństwa uzna za sprawiedliwe.

Przekazywanie pracy i dóbr

Pracownicy wytwarzają dobra dla innych ludzi, przekazując swoją pracę w organizacji, a jednocześnie są konsumentami dóbr wytwarzanych przez innych pracowników.

Motywem pracy pracowników w organizacji jest dążenie do zaspokojenia potrzeb swoich i swojej rodziny oraz często nadzieja na coraz lepsze zaspokajanie tych potrzeb. Dążą oni do uzyskania dużego stopnia zaspokojenia swoich potrzeb, np. dużej zapłaty oraz dobrych warunków i satysfakcji z pracy, przy małym nakładzie swojej pracy. Popularne jest określenie Nie narobić się i zarobić”.

Konsumenci dążą do pozyskania potrzebnych dóbr najmniejszym kosztem. Można to sparafrazować Dostać, zabrać lub ostatecznie tanio kupić”.

Właściciele sprzedający dobra dążą do uzyskania i przejęcia maksymalnego zysku na sprzedaży. Można to określić lapidarnie Tanio pozyskać drogo sprzedać”.

Sprzeczne interesy pracowników, konsumentów i właścicieli, przedstawione wyżej, są dylematem wszystkich społeczności, rożnie przez nie rozwiązywanym. Powyższe sprzeczności są rozwiązywane przez stosowanie, w różnych zakresach, opisanych niżej sposobów przekazywania dóbr lub pracy.

Stosowane sposoby przekazywania dóbr konsumentom lub pracy organizacjom, to:

  • Rynek, na którym wartość dóbr i pracy oraz ich przekazywanie, są określane w drodze dobrowolnych umów (kompromisu) między sprzedającym i kupującym - klientem.
  • Dystrybucja – przekazanie dóbr lub pracy regulowane prawem i wymuszone sankcjami.
  • Darowizna przekazanie dóbr lub pracy nieodpłatne, dobrowolne.
  • Zabór dóbr lub wymuszanie pracy – działania niezgodne z prawem – przestępczość.

Szeroką charakterystykę stosowanych sposobów przekazywania dóbr lub pracy oraz ich skutków społecznych, można znaleźć w publikacjach wymienionych w Bibliografii.

Sposoby przekazywania dóbr lub pracy można scharakteryzować krótko:

Rynek wolny i konkurencyjny wyzwala inicjatywę indywidualną, zmusza pracowników do bardzo intensywnej pracy w organizacjach, ukierunkowanej na zaspokojenie potrzeb klientów.

Wolnemu rynkowi towarzyszy bardzo duża rozpiętość dochodów pracowników i właścicieli oraz powstawanie dużych grup ludzi pozbawionych legalnych dochodów, dla których jedynym sposobem na przeżycie pozostaje żebranie lub przestępczość.

Dystrybucja: Władza, stanowiąca prawo, reguluje przekazywanie dóbr, a przez to rozpiętość dochodów. Może ograniczyć lub wyeliminować istnienie grup społecznych pozbawionych legalnych dochodów.

Jednocześnie powoduje ograniczenie inicjatywy indywidualnej oraz zachęca organizacje wytwarzające dobra do zaspokojenia potrzeb władzy a nie konsumentów.

Darowizna dobrowolna: poprawia sytuację osób obdarowanych.

Jednocześnie osłabia bodźce do ich aktywności.

Zabór dóbr lub wymuszanie pracy: zaspokaja potrzeby przestępców,

kosztem pokrzywdzonych.

Społeczeństwa dążą do minimalizacji tego zjawiska.

Najszerzej stosowanymi sposobami przekazywania dóbr lub pracy, wymienionymi wyżej, są rynek i dystrybucja. Można je zilustrować jak niżej.

Gospodarka, rynek i dystrybucja

Konsument może korzystać z rynku i stać się klientem, jeżeli posiada środki na dokonanie zapłaty.

Świadczenia pieniężne na rzecz konsumentów, określone przepisami prawa, są formą dystrybucji pozwalającej konsumentowi skorzystać z rynku, w celu wyboru dóbr odpowiednich do jego potrzeb.

Z lektury publikacji wymienionych w Bibliografii, jak i z wielu innych obserwacji oraz opinii, wynika, że stosowanie każdego z wymienionych sposobów przekazywania dóbr, z pominięciem pozostałych, prowadzi do wielu negatywnych skutków społecznych.

Wydaje się, że najkorzystniejsze efekty społeczne można uzyskać stosując wymienione sposoby przekazywania dóbr jednocześnie, w odpowiednim zakresie, minimalizując przestępczość. Przykładem mogą być kraje skandynawskie, uzyskujące efekty gospodarcze i społeczne cieszące się dużym uznaniem.

Prawo do zysku

Kapitalizm utrwalił w świadomości społecznej nieuzasadniony dogmat, że

zarówno dobra wytworzone przez organizacje jak i zysk na ich sprzedaży, są własnością właścicieli organizacji.

W rzeczywistości są oni tylko właścicielami infrastruktury organizacji, a dobra są wytworzone w organizacji, przez pracowników wykorzystujących ich infrastrukturę. Zatem, prawo do dóbr i zysku jest kwestią, którą może rozstrzygnąć umowa społeczna, jaką jest prawo danego kraju.

Socjalizm dotychczas przyjmował bezkrytycznie kapitalistyczny dogmat o własności dóbr i zysku oraz dążył do uspołecznienia infrastruktury, żeby uspołecznić zysk.

Współczesna lewica powinna dążyć do ustanowienia prawa, które, nie naruszając prawa własności infrastruktury, zapewni sprawiedliwy podział zysku między uczestników jego tworzenia.

Twórcami wyników działania organizacji, a w tym, wytwarzanych dóbr i osiąganego przez nią zysku - jak wspomniałem wyżej - są: pracownicy, właściciele infrastruktury oraz państwo lub samorząd.

Biorąc pod uwagę, kto jest uczestnikiem tworzenia wyników organizacji, a w tym i zysku, sposobem jego podziału, zgodnym z poczuciem sprawiedliwości społecznej, powinien być

podział zysku na trzy podmioty:

  1. pracowników organizacji, w tym kierownictwo,
  2. właścicieli infrastruktury wykorzystywanej w organizacji,
  3. państwo lub samorząd lokalny.

Sprawiedliwy podział zysku powinien być dokonywany następująco:

  • Państwo i samorządy otrzymują swoją część zysku w postaci podatku dochodowego. Jest to należność a nie haracz, jak twierdzą właściciele.
  • Pozostała część zysku powinna być podzielona między pracowników i właścicieli infrastruktury, proporcjonalnie do: kosztów pracy żywej, które obrazują wkład pracy wykonanej przez pracowników oraz kosztów amortyzacji infrastruktury, które obrazują jej zużycie.
  • Część zysku przypadająca pracownikom powinna być podzielona między pracowników, proporcjonalnie do ich zarobku, łącznie z wyróżnieniami za udoskonalenia, który jest stosowaną miarą ich wkładu pracy w wyniki organizacji.

Bardzo ważnym zadaniem lewicy jest zapewnić pracownikom należny im udział w zysku.

Podział dochodów na wspieranie rozwoju i świadczenia

Lewica powinna potraktować podatki dochodowe, jako narzędzia realizacji lewicowej polityki społecznej i gospodarczej. Powinna dążyć do wprowadzenia systemu sprawiedliwych i efektywnych podatków, które będą wspierać:

  1. Rozwój gospodarczy i przedsiębiorczość, ponieważ są one drogą do zmniejszenia bezrobocia i poprawy poziomu życia społeczeństwa.
  2. Sprawiedliwy podział dochodu narodowego, a w tym:
    1. Ograniczenie wielkiej, w odczuciu społecznym – nieuzasadnionej, rozpiętości dochodów osób fizycznych, przeznaczonych do zaspokojenie ich potrzeb.
    2. Solidarne świadczenie obywateli, mających legalne dochody, na rzecz obywateli nieposiadających legalnych dochodów wystarczających na przeżycie, z przyczyn od nich niezależnych. Są nimi składki i podatki przeznaczone na świadczenia społeczne (Patrz str. 11).

Szybki rozwój gospodarczy – jak wspomniałem wyżej – zależy od:

  • Doskonalenia kwalifikacji pracowników, w tym kierownictwa.
  • Doskonalenia jakości infrastruktury w organizacjach.

Sposobami ułatwiania i zachęcania do rozwoju oraz doskonalenia kwalifikacji pracowników i infrastruktury powinny być:

  • Wyróżnianie twórców udoskonaleń, którzy je inicjują i wdrażają.

To zadanie dla najwyższych kierownictw organizacji, o których pisałem wcześniej.

Udoskonaleniom zawdzięczamy rozwój gospodarczy i społeczny oraz wzrost stopy życiowej społeczeństwa.

  • Zwolnienie z podatku dochodowego zysku organizacji wykorzystanego na rozwój i doskonalenie zdolności organizacji do wytwarzania dóbr, przeznaczonych do zaspokajania potrzeb społecznych, w tym na rozwój i doskonalenie infrastruktury i kwalifikacji.

Przy okazji, uniknie się nieprawidłowości (żeby nie nazwać ich przestępstwami), polegających np. na zaliczaniu kosztów inwestycji w infrastrukturę, w koszty remontów, żeby uniknąć ich opodatkowania.

  • Uznanie przyrostu wartości infrastruktury, sfinansowanego z zysku zwolnionego z podatku, za własność twórców zysku: państwo lub samorząd, właścicieli infrastruktury i pracowników, w tym kierownictwo organizacji. Podziału tej własności należy dokonać w takich proporcjach jak podział zysku za ten sam okres. Zachęci to twórców zysku do intensyfikacji udoskonaleń i rozwoju.
  • Zwolnienie z podatku dochodowego wydatków osób fizycznych na inwestycje w rozwój gospodarczy tak, jak zwalnia się koszty uzyskania przychodu. Dotyczy to wydatków takich jak np.: kształcenie i szkolenie zawodowe lub zakupy: akcji, obligacji, udziału w spółkach lub infrastruktury do własnej działalności gospodarczej, służące wytwarzaniu dóbr przeznaczonych do sprzedaży lub do dystrybucji (przekazania z mocy prawa).

Ograniczenie wielkiej rozpiętości dochodów osób fizycznych, można uzyskać przez podwyższenie dochodów najniższych i obniżenie najwyższych, wprowadzając:

  • Świadczenia socjalne dla wszystkich obywateli polskich, nieposiadających legalnych dochodów wystarczających na przeżycie, z przyczyn od nich niezależnych.
  • Wspólne rozliczanie podatku dochodowego od rodzin objętych wspólnotą majątkową oraz dzieci na utrzymaniu rodziców lub opiekunów.
  • Zwolnienie z podatku dochodów niższych od świadczenia socjalnego, przypadających na osobę samotną lub członka rodziny.
  • Wysoką progresję podatku dochodowego od sumy dochodów osób fizycznych, przeznaczonych na zaspokojenie ich potrzeb. Jako sumę dochodów osób fizycznych traktuję sumę dochodów ze wszystkich źródeł przychodu, w tym, przychody: z pracy, z działalności gospodarczej, z opłat za użytkowanie własności, z udziału w zysku organizacji i z %% od wkładów bankowych oraz z darowizny – nie dziedziczenia (Patrz Załącznik Podatek od sumy dochodów osób fizycznych).

Podwyższony podatek od wysokich dochodów:

  • Pozwoli ograniczyć wysokie dochody, bez naruszenia prawa kierownictw organizacji do ustalania wynagrodzeń na zasadach rynkowych.
  • Będzie dodatkowym źródłem finansowania świadczeń społecznych, zgodnie z zasadą solidarności społecznej, według art. 20 Konstytucji RP.

Lewicowa sprawiedliwość społeczna

To temat do dyskusji i uzgodnienia przez lewicę w Polsce, a może z czasem i szerzej, np. w krajach Unii Europejskiej.

Sprawiedliwość społeczna zależy od relacji między obywatelem i społeczeństwem, które składa się ze wszystkich jego obywateli.

Relacje te nie są proste. Nie każdy obywatel pracuje, ale każdy ma potrzeby. Są wśród nich obywatele:

  • pracujący,
  • zdolni do pracy, ale bezrobotni,
  • niezdolni do pracy.

Losy dotychczasowych lewicowych zasad sprawiedliwości społecznej można, w skrócie, przedstawić jak niżej:

Komunistyczna sprawiedliwość społeczna miała być oparta na zasadach:

  • “Każdy według swoich możliwości”.
  • “Każdemu według jego potrzeb”.

Okazała się nierealna, ponieważ:

  • Możliwości obywateli są ograniczone i nie zawsze potrzebne społeczeństwu.
  • Brak zachęt do wykorzystania posiadanych możliwości ogranicza zaangażowanie pracowników w zaspokojenie potrzeb konsumentów.
  • Potrzeby obywateli są nieograniczone.

Nie było, więc możliwości pełnej realizacji takich zasad.

Socjalistyczna sprawiedliwość społeczna miała być oparta na zasadzie

  • “Każdemu według jego pracy”.

Okazała się również nierealna, ponieważ:

  • W społeczeństwie są obywatele, którzy nie pracują a mają swoje potrzeby, np. dzieci. Jeżeli nie zaspokoimy ich potrzeb to nie będzie miał, kto pracować w przyszłości.
  • Każdemu może się przytrafić niezdolność do pracy, np. choroba, kalectwo, starość, a pozostaną potrzeby.
  • Ci sami obywatele, jako pracownicy, wymagali ekwiwalentu za ilość pracy, niezależnie od jej efektów, a jako konsumenci domagali się efektywnego zaspokojenia ich potrzeb. Były to wymagania nie możliwe do pogodzenia.
  • Stosowane metody administracyjne nie doprowadziły do konsensusu w sporach o ocenę pracy oraz o to czy i kto ma zaspakajać potrzeby niezdolnych do pracy.

Współczesna lewica powinna wykorzystywać zdobyte doświadczenia i współczesną wiedzę oraz określić lewicowe zasady sprawiedliwości społecznej, zmodyfikowane i dostosowane do warunków aktualnych.

Lewicowe zasady sprawiedliwości społecznej

Chcąc określić współczesne, możliwe do zrealizowania, lewicowe zasady sprawiedliwości społecznej, trzeba odpowiedzieć na podstawowe pytanie:

Czy każdy obywatel ma prawo do życia?

Jeżeli uznajemy, że każdy obywatel ma prawo do życia, to społeczeństwo musi zapewnić warunki do życia każdemu obywatelowi polskiemu niemającemu dochodów pozwalających na przeżycie, z przyczyn niezależnych od niego.

Osoby bez możliwości uzyskania legalnych dochodów, stoją przed wyborem: bezdomność, głód i śmierć z braku środków do życia albo żebranie lub przestępstwa, żeby przeżyć. Np.: oszustwo, wyłudzenie, kradzież, przemyt, paserstwo, rozbój, wymuszenie lub - w najlepszym przypadku - praca “na czarno”.

Kara pozbawienia wolności zapewnia środki do życia i w takich przypadkach nie zawsze zapobiega przestępczości.

Aby zapobiegać przestępczości, która gnębi ludzi uczciwych, trzeba umożliwić każdej rodzinie lub osobie samotnej legalny dochód wystarczający na zaspokojenie potrzeb umożliwiających przeżycie.

Uwzględniając wyżej przedstawione problemy i doświadczenia, lewicowe zasady sprawiedliwości społecznej można sformułować następująco:

  1. Każdemu według jego potrzeb,

  • w zakresie umożliwiającym przeżycie,
  • z uwzględnieniem jego świadczeń dla społeczeństwa,
  • w ramach możliwości społeczeństwa.

  1. Każdy według swoich możliwości, odpowiednich do potrzeb społecznych.
  2. Im więcej obywatele będą świadczyć na rzecz zaspokojenia potrzeb społeczeństwa, tym wyższa będzie stopa życiowa.

  3. Każdemu pracownikowi według efektów jego pracy.
  4. Żeby zachęcić obywateli zdolnych do pracy do wykorzystania posiadanych możliwości dla wytwarzania dóbr, które zaspokajają potrzeby konsumentów.

  5. Ocena efektów pracy pracowników przez konsumentów wytworzonych dóbr.
  6. Wykorzystując mechanizmy rynkowe, które pozwalają znajdować kompromisowe rozwiązania sprzecznych interesów pracowników i konsumentów.

  7. Ekwiwalenty dla właścicieli i twórców infrastruktury wykorzystywanej do wytwarzania, przechowywania i transportu dóbr.

W celu:

  • Zachęcenia właścicieli infrastruktury do udostępnienia jej organizacjom, dla efektywnej pracy pracowników i możliwości dostarczenia dóbr do konsumentów.
  • Zachęcenia obywateli do inwestowania, a pracowników do rozwoju i doskonalenia infrastruktury, co wpłynie na wzrost wydajności i jakości pracy, a za tym, na wzrost stopy życiowej społeczeństwa.

Świadczenia społeczne

Kierując się lewicowymi zasadami sprawiedliwości społecznej, przedstawionymi wyżej, lewica powinna określić swój pogląd na świadczenia społeczne i kierować się nim podczas stanowienia prawa, dotyczącego świadczeń społeczeństwa na rzecz obywatela.

Lewica powinna:

  • Preferować zaspokojenie potrzeb pracowników, jako twórców dochodu narodowego, uwzględniając efekty i warunki ich pracy. Zarobki pracowników powinny być wyższe niż świadczenia dla niepracujących.
  • Zapewnić ekwiwalent dla właścicieli infrastruktury za używanie ich własności do tworzenia dochodu narodowego lub konsumpcji, uwzględniając uzyskiwane efekty i zużycie własności.
  • Zapewnić warunki do życia każdemu obywatelowi polskiemu, uwzględniając:

  1. Efekty ich byłej lub przyszłej pracy – emeryci i młodzież.
  2. Niezdolność do świadczeń na rzecz społeczeństwa – niezdolni do pracy, niepełnosprawni.
  3. Szkody wyrządzone społeczeństwu - przestępcy.
  4. Przestępcy powinni otrzymywać świadczenia niższe niż ludzie uczciwi. Powinni mieć możliwość i obowiązek zarabiania na swoje utrzymanie i pokrycie wyrządzonych szkód.

  5. Świadczenia dla bezrobotnych, zdolnych do pracy, powinny być wypłacane pod warunkiem, że na wezwanie będą uczestniczyć, w ustalonym wymiarze godzin, w pracach potrzebnych dla społeczności lokalnych oraz w szkoleniach, organizowanych przez lokalne samorządy. Pozwoli to:

  • Uniknąć deprawacji osób zdolnych do pracy, uzyskujących świadczenia bez pracy.
  • Zaspokoić niektóre potrzeby społeczności lokalnych ze środków przeznaczonych na świadczenia dla bezrobotnych. Np. Opieka i pomoc ludziom samotnym i chorym, starym lub niepełnosprawnym.

Świadczenia dla bezrobotnych, zapewniające im warunki do życia, pozwolą zastosować dużą elastyczność rynku pracy, która sprzyja rozwojowi i doskonaleniu gospodarki.

W czyim interesie powinna działać lewica

Twórcami wszystkich dóbr, z których korzystamy, są pracownicy, zarówno ci, którzy otrzymują wynagrodzenie, jak i pracujący bez wynagrodzenia wolontariusze lub pracujący w rodzinie np. w gospodarstwie rodzinnym, wychowujący dzieci, opiekujący się niesprawnymi członkami rodziny.

Bezrobotni oraz pracownicy czasowo niezdolni do pracy, są potencjalnymi twórcami dochodu narodowego. Włączenie ich do pracy powiększa dochód narodowy.

Każdy człowiek w swoim życiu przechodzi różne okresy. W dzieciństwie i w młodości, w okresie nauki, uznajemy go za jeszcze niezdolnego do pracy. Później staje się dorosłym, zdolnym do pracy, pracownikiem lub bezrobotnym. W wyniku utraty zdrowia lub podeszłego wieku staje się znów niezdolnym do pracy. Może także stać się bezdomnym np. przez utratę możliwości uzyskania dochodów.

Pracownicy, bezrobotni i osoby jeszcze lub już niezdolne do pracy to większość społeczeństwa, którą łączy wspólnota interesów, ze względu na ciągłą wymianę ludzi między tymi grupami oraz często łączące ich więzy rodzinne.

Lewica powinna reprezentować i działać w interesie pracowników i ich rodzin oraz osób pozbawionych możliwości zarabiania na utrzymanie, to znaczy:

Niezależnie od ich: płci, wieku, wyznania, rasy, narodowości, pochodzenia, przeszłości, poglądów czy przekonań.

Te grupy społeczne to większość społeczeństwa, która podczas wyborów ma decydujący wpływ na ich wynik. Decyduje o tym, kto wejdzie do parlamentu lub samorządu i będzie stanowił prawo oraz wpływał na działanie organów państwowych i samorządowych.

Reprezentowanie przez lewicę wyłącznie osób wykluczonych pozbawi ją możliwości wpływania na bieg wydarzeń w kraju.

Oczekiwania wyborców

Przyszłość lewicy zależy od stopnia, w jakim potrafi ona rozpoznać oraz sprostać potrzebom i oczekiwaniom większości wyborców. Podstawą do określenia potrzeb wyborców mogą być, organizowane przez lewicę, badania sondażowe oczekiwań wyborców od: parlamentu, rządu i partii, na którą chcieliby głosować.

Źródłem informacji o oczekiwaniach wyborców mogą być również badania prowadzone przez ośrodki badania opinii publicznej. Np. CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ przeprowadziło badanie postulatów i ocen dotyczących najważniejszych celów i działań państwa i opublikowało w styczniu 2007 roku komunikat, z którego wyciąg prezentuję niżej.

Wyciąg z komunikatu z badań CBOS

Nr

POSTULOWANE CELE DZIAŁAŃ PAŃSTWA

Poparcie ankietowanych

 

Kwestię tę uważa za bardzo ważną

 

1

zmniejszenie bezrobocia

73%

2

walka z przestępczością

72%

 

W dalszej kolejności wskazywano na:

 

3

zapewnienie równych szans w dostępie do bezpłatnej opieki zdrowotnej

61%

4

wyrównanie możliwości w zdobywaniu pracy

60%

5

walkę z korupcją

60%

6

skuteczną pomoc ze strony nieodpłatnej służby zdrowia

59%

7

sprawne i sprawiedliwe funkcjonowanie sądów

58%

8

pomoc rodzinom

57%

 

Za bardzo istotne uznano także takie sprawy, jak:

 

9

zrównanie szans w dostępie do wykształcenia

53%

10

długotrwała pomoc potrzebującym ciągłego wsparcia, np. samotnym matkom, bezrobotnym, obłożnie chorym, osobom w podeszłym wieku

52%

11

zapewnienie bezpieczeństwa Polski w obecnej sytuacji międzynarodowej

50%

Powyższe postulaty i oceny ankietowanych wyborców potraktowałem, jako podstawę do sformułowania propozycji przedstawionych w tym opracowaniu. Te propozycje uwzględniają również mój pogląd na pomyślną przyszłość polskiego społeczeństwa.

Kierunki i cele działania lewicy

Podsumowując przedstawione wyżej propozycje i ich uzasadnienia, można syntetycznie przedstawić

Kierunki i cele działania lewicy, które prowadzą do wdrożenia w Polsce Społecznej Gospodarki Rynkowej i określają jej lewicową wizję. Według art. 20 Konstytucji RP z 1997 r. Społeczna Gospodarka Rynkowa stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej.

Celem lewicy powinna być:

Wspólna Polska, życzliwa, bezpieczna i sprawiedliwa dla wszystkich obywateli polskich,

ciągle przez nich doskonalona i rozwijana, w obszarach ich działania.

Program lewicy powinien objąć:

  1. Zapewnianie jednakowego prawa wszystkim obywatelom polskim oraz szacunku i uznania za wkład w osiągnięcia i sukcesy Polski i Polaków.
  2. Wyrównywanie szans życiowych wszystkich obywateli polskich przez upowszechnianie dostępu do:

  1. Pracy (Patrz: Wyciąg z badań CBOS pozycja Nr 1 i 4)
  2. Mieszkania
  3. Nauki (Patrz: Wyciąg z badań CBOS pozycja Nr 9)
  4. Opieki zdrowotnej (Patrz: Wyciąg z badań CBOS pozycja Nr 3 i 6)
  5. Wymiaru sprawiedliwości (Patrz: Wyciąg z badań CBOS pozycja Nr 7)
  6. Kultury
  7. Wypoczynku

  1. Ograniczanie wielkiej rozpiętości dochodów osób fizycznych, przez:

  1. Wysoką progresję podatków od sumy dochodów osób fizycznych. (Patrz Załącznik)
  2. Minimalną płacę - 0,5 średniej płacy krajowej.
  3. Wspólne rozliczanie podatku dochodowego od rodzin objętych wspólnotą majątkową oraz dzieci na utrzymaniu rodziców lub opiekunów. (Patrz: Wyciąg z badań CBOS pozycja Nr 8)
  4. Świadczenie socjalne dla obywateli polskich, niemających legalnych dochodów pozwalających na przeżycie, z przyczyn niezależnych od nich. - 0,25 średniej płacy krajowej.
  5. Zwolnienie od podatku dochodów niższych od świadczenia socjalnego, przypadających na osobę samotną lub na członka rodziny. (Patrz: Wyciąg z badań CBOS pozycja Nr 10)

  1. Poprawę warunków emerytów i rencistów przez:

  1. Podwyższenie najniższych rent i emerytur co najmniej do poziomu 0,25 średniej płacy krajowej.
  2. Udział emerytów i rencistów we wzroście średniej płacy krajowej, w formie stałych dodatków do rent i emerytur, w kwocie równej określonemu % wzrostu średniej płacy krajowej ponad wskaźnik inflacji, o który renty i emerytury są rewaloryzowane.

  1. Gospodarkę Społeczno Rynkową (Patrz: art. 20 Konstytucji RP z 1997 r.), która będzie oparta na:

  1. Własności prywatnej i równoprawnej własności publicznej.
  2. Solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych.
  3. Angażowaniu do doskonalenia Polski wszystkich Polaków i polskich organizacji.
  4. Wspólnym rynku europejskim.
  5. Korygowaniu niekorzystnych społecznie skutków funkcjonowania mechanizmu rynkowego w celu zapewnienia:

  • Postępu społecznego
  • Podwyższania stopy życiowej Polaków.

  1. Wspieranie rozwoju gospodarczego i społecznego przez powoływanie w organizacjach, w drodze otwartego konkursu, kierownictw kompetentnych, uczciwych i akceptowanych przez pracowników kierowanej organizacji, właścicieli infrastruktury i władzę, które zapewnią:

  1. Ciągłe doskonalenie działania i wyników kierowanej organizacji.
  2. Godne i bezpieczne warunki pracy pracowników.
  3. Zachęcanie wszystkich pracowników organizacji do inicjowania i współdziałania w doskonaleniu: swoich kwalifikacji oraz organizacji i jej wyrobów, przez wyróżnianie i nagradzanie twórców udoskonaleń, którzy je inicjują i wdrażają. [W tym działaniu bardzo pomocny może być udział pracowników w zysku].

  1. Zapewnienie sprawiedliwego udziału pracowników, w tym kierownictwa, w zysku organizacji, w celu zachęcania ich do inicjowania i współdziałania w doskonaleniu siebie, organizacji i jej wyników.
  2. Zachęcanie oraz ułatwianie rozwoju i doskonalenia gospodarki, przez zwolnienie z podatku dochodowego zysku organizacji i wydatków osób fizycznych, przeznaczonych na rozwój oraz doskonalenie:

  1. kwalifikacji i warunków pracy pracowników,
  2. infrastruktury organizacji,

wykorzystywanych do wytwarzania, przechowywania i dostarczania dóbr, służących zaspokojeniu potrzeb społecznych.

  1. Dążenie samorządów do rozpoznania i zaspokajania istotnych potrzeb społeczności lokalnych, w tym wspieranie działań Organizacji Pożytku Publicznego (Patrz Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie).

  1. Ograniczanie przestępczości i zwiększanie bezpieczeństwa państwa i obywateli. (Patrz: Wyciąg z badań CBOS pozycja Nr 2, 5 i 11), przez doskonalenie prawa, porozumień międzynarodowych oraz działania organów państwowych i samorządowych, w tym:

  1. Monitorowanie działania prawa oraz organów państwowych i samorządowych przez obywateli polskich i polskie organizacje. W razie potrzeby, przekazywanie odpowiednim władzom informacji o potrzebie zmian.
  2. Uprawnienie rad pracowniczych w organizacjach, do kontroli i doradzania kierownictwu, w zakresie działań i wyników organizacji, w celu zapewnienia gospodarności i przestrzegania prawa. Pozwoli to ograniczyć uciążliwe kontrole zewnętrzne i wykorzystać inicjatywy pracowników.
  3. Doskonalenie prawa oraz działania organów państwowych i samorządowych przez odpowiednie władze, w porozumieniu z partnerami społecznymi, uwzględniając:

  • zasady sprawiedliwości społecznej,
  • godzenie efektywności ze sprawiedliwością,
  • życzliwość dla obywateli.

Jak działać skutecznie?

Władza może działać skutecznie i wpływać na bieg wydarzeń w kraju i w regionach. We władzach lewicę reprezentują kluby parlamentarne i samorządowe lewicy.

Lewica może działać skutecznie, w interesie swoich wyborców, głównie przez te kluby. W tym celu lewica powinna organizować porozumienie i współdziałanie wyborców z ich przedstawicielami we władzy, na szczeblach: gmin, powiatów, województw i kraju.

Wymiana poglądów i informacji między władzą a indywidualnym wyborcą jest słuszna i celowa, ale bardzo trudna do zorganizowania. Do tych działań mogą być pomocne organizacje zrzeszające grupy społeczne reprezentowane przez lewicę: pracowników, ich rodziny oraz osoby pozbawione możliwości zarabiania na utrzymanie.

Drogą do zacieśnienia więzi społecznych, wymiany poglądów i informacji oraz poszukiwania wspólnych celów i sposobów ich realizacji, może być rozwój i doskonalenie współdziałania między:

  • klubami parlamentarnymi lewicy,
  • samorządowymi klubami radnych lewicy,
  • partiami i innymi organizacjami, lewicowymi oraz sympatyzującymi z lewicą, zrzeszającymi grupy społeczne reprezentowane przez lewicę.

Współdziałanie wymienionych organizacji można szybko zorganizować przez powołanie na szczeblach: krajowym, wojewódzkich, powiatowych oraz miast i gmin, Rad Organizacji Lewicowych, jako organów doradczych lewicowych klubów parlamentarnych i samorządowych.

Rady Organizacji Lewicowych

W skład Rad Organizacji Lewicowych powinni wchodzić przewodniczący wszystkich organizacji lewicowych oraz sympatyzujących z lewicą, działających na danym szczeblu, które zechcą współpracować z klubem parlamentarnym lub samorządowym lewicy, jako przedstawicielem lewicy we władzach na danym szczeblu. Przewodniczyć Radzie powinien członek Prezydium Klubu parlamentarnego lub samorządowego lewicy, wybrany przez Radę.

Rady Organizacji Lewicowych powinny pełnić funkcję organów doradczych lewicowych klubów parlamentarnych i samorządowych oraz forum wymiany poglądów organizacji lewicowych, których obecnie brakuje. Powinny one:

  • Wspomagać wymianę informacji parlamentarzystów i radnych z wyborcami.
  • Pomóc określić wspólne dążenia lewicy oraz działania zmierzające do ich realizacji.
  • Uczyć wspólnej działalności w parlamencie i samorządach.
  • Uświadamiać i propagować, dostępnymi środkami, wspólnotę interesów wyżej wymienionych grup społecznych reprezentowanych przez lewicę, ze względu na ciągłą wymianę ludzi między tymi grupami.

Rady Samorządowe Lewicy

W celu rozwoju i doskonalenia współdziałania lewicy na różnych szczeblach, można rozważyć powołanie Rad Samorządowych Lewicy, jako organów doradczych klubów lewicy we władzach, na szczeblach: krajowym, wojewódzkim i powiatowym.

W skład Rady Samorządowej Lewicy powinni wchodzić przewodniczący wszystkich klubów radnych lewicy, bezpośrednio niższego szczebla. Przewodniczyć Radzie powinien członek Prezydium Klubu lewicy wyższego szczebla, wybrany przez Radę.

Wizerunek lewicy

Prawicowa polityka historyczna zakłamała naszą historię i dokonała wielkiego spustoszenia w świadomości Polaków oraz ich dumie z własnych dokonań.

Prawica eksponuje wyłącznie mankamenty, klęski i podłości okresów rządów i działań lewicy, przedstawiając je, jako cele działań lewicy. Całkowicie pomija milczeniem rzeczywiste cele i dążenia lewicy oraz osiągnięcia tych okresów. Wykorzystuje fakt, że każde rozwiązanie przynoszące efekty ma również swoje mankamenty, a każdy okres historyczny, każdego państwa, obfituje w sukcesy i zasługi oraz klęski i podłości.

Lewica powinna przedstawić społeczeństwu:

  1. Rzeczywiste cele i dążenia oraz efekty, sukcesy i zasługi okresów rządów i działań lewicy.
  2. Zdolność lewicy do skutecznego rządzenia i unikania błędów popełnianych w przeszłości.
  3. Wizję polskiej Społecznej Gospodarki Rynkowej, do jakiej dąży lewica.

Ludzie Lewicy powinni dysponować wiedzą i argumentami pozwalającymi na przekonanie wyborców, że lewica zapewniała Polsce szybki rozwój społeczny i gospodarczy w przeszłości oraz że potrafi zapewnić go w przyszłości.

Do poprawy wizerunku Lewicy mogą przyczynić się:

  • Publiczne zadeklarowanie działania lewicy w interesie:
    • Pracowników we wszystkich sytuacjach, w jakich mogą się oni znaleźć, od ich narodzenia do śmierci;
    • Ich rodzin;
    • Osób pozbawionych możliwości zarabiania na utrzymanie.

  • Publiczne przedstawienie wizji Społecznej Gospodarki Rynkowej, do jakiej dąży lewica.

Wizja ta powinna być: odpowiednia do oczekiwań wyborców, krótka, syntetyczna i komunikatywna, łatwa do objęcia percepcją i zrozumienia przez wyborców oraz przez działaczy i sympatyków lewicy. Powinna być rozpropagowana w społeczeństwie polskim, szeroko, różnymi kanałami.

Taką wizją może być dwustronicowa ulotka, zawierająca przedstawione wyżej Kierunki i cele działania lewicy, które, po uzgodnieniu w gronie organizacji lewicowych, powinny być szeroko rozpowszechnione.

Proponowane Kierunki i cele wydają mi się odpowiednie do oczekiwań i percepcji większości wyborców.

  • Zorganizowanie Internetowego Muzeum Osiągnięć Polski i Polaków oraz wkładu lewicy w te osiągnięcia.

Muzeum powinno:

  • Promować pamięć o sukcesach i osiągnięciach Polski i Polaków w okresach rządów lewicy, w tym, w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej oraz po transformacji.
  • Być przeciwwagą Instytutu Pamięci Narodowej eksponującego wyłącznie mankamenty działalności lewicy.
  • Przywracać Polakom wiarę w zdolność Lewicy do skutecznego i efektywnego rządzenia Polską;
  • Dostarczać argumentów ludziom lewicy.

Bardzo istotne dla lewicy jest nawiązanie szerokich i życzliwych kontaktów z ludźmi, którzy mają opiniotwórczy wpływ na różne środowiska lokalne. W tym celu warto:

  • Umożliwić twórcom i współtwórcom osiągnięć publiczne ich zaprezentowanie na portalu Muzeum. Będzie to wyrażeniem przez lewicę uznania i szacunku dla wszystkich polskich organizacji i obywateli, którzy wnieśli swój realny wkład w sukcesy i osiągnięcia państwa polskiego i Polaków, niezależnie od ich wyznania, rasy, narodowości, pochodzenia, przeszłości, poglądów czy przekonań.
  • Zaangażować w tworzenie tego Muzeum wszystkie zainteresowane osoby, które posiadają informacje, dokumenty lub inne dane i dowody, dotyczące prezentowanych osiągnięć oraz mogą autoryzować informacje o prezentowanych osiągnięciach.

Internet jest praktycznie jedynym publikatorem powszechnie i ciągle dostępnym dla działaczy lewicowych i wyborców, niezablokowanym przez prawicę. Ma on też te zalety, że jest szeroko wykorzystywany przez młode pokolenie oraz że jest dostępny poza granicami Polski.

Bibliografia

Alan Greenspan – Era zawirowań

Grzegorz W. Kołodko – Wędrujący świat 

Jacek Owczarski - Wyznania wykształciucha

Zdzisław Sadowski - W poszukiwaniu drogi rozwoju

Normy międzynarodowe rodziny ISO 9000

 

Załącznik

Podatek od sumy dochodów osób fizycznych

Jako sumę dochodów osoby fizycznej potraktowałem sumę dochodów ze wszystkich źródeł przychodu, służących zaspokojeniu jej potrzeb, w tym przychody: z pracy, z działalności gospodarczej, z opłat za użytkowanie własności, z udziału w zysku organizacji i z %% od wkładów bankowych oraz z darowizny – nie dziedziczenia.

Jako jednostkę dochodu potraktowałem średnią płacę w okresie minionym. Np. za trzy kwartały roku ubiegłego.

Nie przewiduję również jakichkolwiek ulg w podatku.

 



Tabela podatków od sumy dochodów osób fizycznych

Suma dochodów w przedziale.

Krotność średniej płacy

Podatek w przedziale.

% dochodu w danym przedziale

Suma dochodów obywatela.

Krotność średniej płacy

Suma podatku

Krotność średniej płacy

Suma podatku

% od sumy dochodów

1

2

3

4

5

do 0,25

0

0,25

0

0

0,25-0,5

 

20

0,5

0,05

10

0,5-1

1

0,15

15

1-2

2

0,35

17,5

2-3

30

3

0,65

21,7

3-4

40

4

1,05

26,25

4-5

50

5

1,55

31

5-6

60

6

2,15

35,83

6-7

70

7

2,85

40,7

7-8 i powyżej

80

8

3,65

45,63

Według powyższych propozycji, np. rodzina cztero osobowa, której łączny dochód nie przekroczy jednej średniej płacy, nie będzie płacić podatku.




Opracował Władysław Bujwid