Motto z przysłowia wzięte: z niewolnika nie ma pracownika

 

Propozycje niektórych

założeń do zmiany ustawy

SYSTEMU EMERYTALNEGO

 

Istniejący system emerytalny wymaga głębokiej reformy z tego względu, że dokonały się zmiany w sferze biologicznej, społecznej i technologicznej. Przeprowadzenie tak ważnej reformy wymaga podejścia systemowego, polegającego na uwzględnieniu:

- relacji pomiędzy przyszłym emerytem a jego rodziną (bliskim otoczeniem),

- aktualnego potencjału aktywności zawodowej i intelektualnej pracownika,

- aktualnych możliwości technicznych i technologicznych informatyki.

Podstawowe wymagania do systemu:

  1. Emerytura pracownicza nie jest dobrodziejstwem świadczonym ze strony Państwa z tego względu, bo pracownik, w społecznym systemie, przekazuje - w formie składki (podatku) od swojego wynagrodzenia - Państwu, a Państwo te środki wykorzystuje na swoje bieżące potrzeby. Pracownik, zgodnie z obowiązującym prawem w tym zakresie, ma prawo żądać, Państwo zaś ma obowiązek wypłaty emerytury w każdym miesiącu do końca życia emeryta.
  2. Emerytura powinna być funkcją płacy i tak jak istnieje pojęcie płacy minimalnej, powinno też istnieć pojęcie emerytury minimalnej. Wysokość emerytury uzależniona jest od wysokości składki, długości okresu składkowego i statystycznego średniego czasu trwania życia mężczyzn i kobiet, w chwili przechodzenia pracownika na emeryturę.
  3. W celu zapewnienia właściwej relacji wysokości emerytury do wysokości płacy, bez konieczności podnoszenia składki emerytalnej, 60% składki powinno być przekazane na osobiste konto emerytalne, zaś 40% na subkonto.
  4. 50% składki subkonta powinno być przekazane do dyspozycji pracownika, który zdecyduje czy pozostawi je na subkoncie, czy też przekaże je do innej firmy kapitałowego ubezpieczenia emerytalnego.

Podstawowe założenia do systemu emerytalnego:

  1. Świadczenie na ubezpieczenie emerytalne, w formie składki (podatku), jest obowiązkowe, płacone przez pracownika i pracodawcę.
  2. Pracodawca, w zawodach uprzywilejowanych emerytalnie, płaci odpowiednio wyższą składkę emerytalną. Likwidacja tzw. emerytur pomostowych (uprzywiliowanych).
  3. Składka ewidencjonowana jest na osobistym koncie i subkoncie emerytalnym pracownika.
  4. Zgromadzone fundusze na osobistym koncie corocznie są odpowiednio rewaloryzowane, zaś fundusze na subkoncie pomnażane są o oprocentowanie dziesięcioletnich obligacji skarbu państwa.
  5. Zasady przechodzenia na emeryturę są jednolite dla wszystkich pracowników, po osiągnięciu ustawowego wieku emerytalnego, a także przed osiągnięciem tego wieku z powodu tzw. “wypalenia się”, warunków zdrowotnych i sytuacji rodzinnych (opieka nad rodzicami, dziećmi, wnuczkami itp.), pod warunkiem, że wyliczona emerytura, na podstawie stanu konta osobistego i subkonta emeryta, w danej chwili nie będzie niższa niż najniższa emerytura krajowa.
  6. Wysokość emerytury uzależniona jest od stanu osobistego konta subkonta emerytalnego pracownika w chwili przejścia na emeryturę i okresu liczonego w miesiącach do statystycznego średniego czasu trwania życia mężczyzn i kobiet.
  7. Ustalenie średniego minimalnego czasu trwania okresu emeryckiego, który powinien być nie krótszy niż 10 lat. Wyliczony okres powinien stanowić podstawę ustalenia progu wieku emerytalnego.
  8. Próg określający wiek emerytalny jest wyliczany jako różnica pomiędzy statystycznym średnim czasem trwania życia a średnim czasem trwania okresu emeryckiego. Próg ten jest parametrem technicznym, ale bardzo ważnym, ponieważ wyznacza granicę:

    • od której liczy się karencja uniemożliwiającą pracodawcy zwolnienia pracownika;
    • od której pracownik nie płaci składki rentowej, jeśli kontynuuje pracę;
    • która przed jej osiągnięciem uniemożliwia podjęcia pracy z jednoczesnym pobieraniem emerytury – podjęcie pracy zarobkowej spowoduje przerwanie pobierania emerytury. Emeryt ponownie może zatrudnić się i odnawiać swoje konto emerytalne.

  1. OFE ulegają likwidacji. Środki zgromadzone przez OFE, do chwili wejścia w życie ustawy, przekazane zostaną na subkonto emerytalne pracownika do ZUS.
  2. 50% składki przekazywanej na subkonto jest do dyspozycji pracownika, pracownik dobrowolnie pozostaje w ZUS, lub zawiera umowę cywilno prawną z firmą ubezpieczeniową przez siebie wybraną. Od momentu zawarcia takiej umowy przez pracownika, Państwo przekazuje tę składkę wskazanej firmie ubezpieczeniowej i od tej chwili przestaje być gwarantem w zakresie funduszy powierzonych firmie ubezpieczeniowej.
  3. Ustawa powinna obejmować wszystkich pracowników posiadających osobiste konto emerytalne, na którym zaewidencjonowane są składki emerytalne.

 

Wnioski:

  1. Mamy jeden system emerytalny dla wszystkich emerytów – prostota systemu z punktu widzenia jego funkcjonowania;
  2. Każdy pracownik wie, jaką może mieć emeryturę w zależności od wybranej opcji – czytelność systemu;
  3. Elastyczność systemu – można pracować, dokąd praca sprawia satysfakcję, lub pójść na wcześniejszą emeryturę w razie uzasadnionej potrzeby, ale mając świadomość skutków tej decyzji.
  4. Każdy pracownik może dysponować wielkością 20% składki emerytalnej i przekazać te środki wybranej przez siebie firmie, zajmującej się kapitałowym ubezpieczeniem emerytalnym, mając na uwadze wagę podjętej decyzji.

 

Odylon Gawęda